Các đề tài - sáng kiến

I. Mở đầu

Hiện tượng ENSO có ảnh hưởng đến thời tiết, khí hậu toàn cầu với mức độ khác nhau và rất đa dạng. Tuy nhiên, đối với từng khu vực cụ thể, vẫn có thể xác định được những ảnh hưởng chủ yếu có tính đặc trưng của mỗi hiện tượng nói trên. Tại Việt Nam, vai trò của ENSO đối với thời tiết khí hậu ngày càng được thừa nhận, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện nay, với sự xuất hiện nhiều hiện tượng cực đoan, đặc biệt là mưa lớn và hạn hán. Trong nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy, chuẩn sai lượng mưa trong các đợt El Nino phổ biến là âm, trong các đợt La Nina phổ biến là dương. Dưới tác động của El Nino, hạn hán kéo dài trên nhiều khu vực và dưới ảnh hưởng của La Nina nhiều nơi xảy ra mưa lớn.

 

Trong báo cáo này, đã nêu ra phương pháp xây dựng phương trình dự báo số tháng hạn và số tháng mưa lớn cho từng trạm thuộc khu vực Đông Bắc dựa trên các thông tin ENSO.

II. Phương pháp xây dựng phương trình dự báo

II.1.  Số liệu sử dụng

A,  Đối tượng dự báo: là số tháng hạn và số tháng mưa lớn hàng năm của các trạm khí tượng thuộc khu vực Đông Bắc với chuỗi số liệu khoảng 40 năm.

Trong đó: Chỉ tiêu đánh giá về tháng hạn và tháng mưa lớn là:

            * Chỉ tiêu hạn: Những tháng hạn là những tháng có tổng lượng mưa tháng nhỏ hơn hoặc bằng K: Rth ≤ K, trong đó:

 K = 10 vào các tháng XI, XII, I, II

 K = 30 vào các tháng III, IV, IX, X

 K = 80 vào các tháng V, VI, VII, VIII

            * Chỉ tiêu mưa lớn: Những tháng mưa lớn là những tháng có tổng lượng mưa tháng lớn hơn hoặc bằng 450mm: Rth ≥ 450 mm

B, Các nhân tố dự báo: các số liệu ENSO đều lấy từ bộ số liệu phân tích lại của Trung tâm quốc gia dự báo môi trường Mỹ (NCEP) và Trung tâm quốc gia nghiên cứu khí quyển Mỹ (NCAR).

 III. Kết quả xây dựng phương trình dự báo số tháng mưa lớn, số tháng hạn trong năm dựa trên thông tin ENSO và một số đánh giá

III.1. Dự báo số tháng mưa lớn

            Sau khi thu thập số liệu mưa từng tháng của các trạm thuộc khu vực Đông Bắc, tiến hành xác định số tháng hạn và số tháng mưa lớn từng năm.

            Tiến hành xác định tương quan giữa số tháng hạn, số tháng mưa lớn với số liệu ENSO cho các kết quả như sau:

Bảng 1: Các giá trị tương quan cao và nhân tố dự báo tương ứng cho dự báo số tháng mưa lớn

Trạm

R_cao nhất

NTDB

tương ứng

R_cao thứ 2

NTDB

tương ứng

R_cao thứ 3

NTDB

tương ứng

Bảo Lạc

0.188

MEIX

0.152

ANOM3X

0.152

ANOM4D

Nguyên Bình

0.141

SOIH

0.131

ONIH

0.128

ANOM3H

Cao Bằng

0.178

SOID

0.141

SOIH

0.131

ONIH

Đình Lập

0.114

ANOM4D

0.103

ONIH

0.085

ANOM34H

Hữu Lũng

0.190

ANOM3X

0.159

ANOM12X

0.142

ANOM3H

Thất Khê

0.194

ANOM4T

0.187

ANOM4D

0.150

ANOM12H

Bắc Giang

0.170

SOIH

0.133

SOIT

0.090

MEIT

Lục Ngạn

0.144

SOIT

0.127

SOIH

0.116

ANOM4T

Sơn Động

0.273

ANOM12H

0.267

ANOM12X

0.257

ANOM3X

Cửa Ông

0.339

ANOM12X

0.233

ANOM12H

0.223

ANOM3X

Bãi Cháy

0.245

SOID

0.185

ANOM34D

0.180

ANOM4D

Móng Cái

0.176

MEIX

0.166

ANOM12X

0.165

MEIH

 

 

 

 

IV. Tần suất xuất hiện hạn và mưa lớn theo tháng cho các trạm ở khu vực Đông Bắc 

 

 

          Sau khi có các kết quả dự báo số tháng hạn và số tháng mưa lớn cho khu vực, kết hợp với bảng tần suất xuất hiẹn hạn và mưa lớn theo tháng cho các trạm có thể đưa ra một số nhận định về dự báo khả năng tháng hạn và tháng mưa lớn xác suất cao rơi vào tháng nào trong năm.

V. Kết luận

Tác động của ENSO đối với thời tiết, khí hậu Việt Nam ngày càng được thừa nhận, đặc biệt liên quan đến sự xuất hiện nhiều các hiện tượng cực đoan như mưa lớn, lũ lụt, hạn hán.

Sử dụng các thông tin ENSO để xây dựng phương trình dự báo số tháng hạn và số tháng mưa lớn cho các trạm thuộc khu vực Đông Bắc với phương pháp luận dễ hiểu, các số liệu ENSO đều lấy từ bộ số liệu phân tích lại của Trung tâm quốc gia dự báo môi trường Mỹ (NCEP) và Trung tâm quốc gia nghiên cứu khí quyển Mỹ (NCAR). Việc truy cập các số liệu phân tích lại rất thuận lợi và do đó, quy trình dự báo đưa ra địa chỉ truy cập để người sử dụng dễ dàng cập nhật thông tin.

Dự báo số tháng hạn và số tháng mưa lớn trong năm hoàn toàn có thể sử dụng là một phần kết quả tham khảo trong công tác dự báo nghiệp vụ, như là dự báo hạn vừa, hạn dài, dự báo mùa vụ...   


TRUNG TÂM DỰ BÁO KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN TRUNG ƯƠNGVIỆN KHOA HỌC KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN MÔI TRƯỜNGCỤC CÔNG NGHỆ THÔNG TINTRUNG TÂM KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN QUỐC GIADỰ BÁO LŨ LỤT

THƯ VIỆN HÌNH ẢNH

SỰ KIỆN NỔI BẬT

ĐÀI KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN KHU VỰC ĐÔNG BẮC TỔ CHỨC KỶ NIỆM 87 NĂM THÀNH LẬP HỘI LIÊN HIỆP PHỤ NỮ VIỆT NAM ĐÀI KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN KHU VỰC ĐÔNG BẮC TỔ CHỨC KỶ NIỆM 87 NĂM THÀNH LẬP HỘI LIÊN HIỆP PHỤ NỮ VIỆT NAM

ĐÀI KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN KHU VỰC ĐÔNG BẮC TỔ CHỨC KỶ NIỆM 87 NĂM THÀNH LẬP HỘI LIÊN HIỆP PHỤ NỮ VIỆT NAM 20-10

Xem thêm

LIÊN KẾT WEBSITE


Đầu trang