Lịch sử hình thành và phát triển

Thành phố Hải Phòng được thành lập năm 1889. Khi đó, Hải Phòng còn là một vùng đất hoang sơ giáp biển, nhưng một số công trình đã được người Pháp xây dựng như: Cầu cảng Hải Phòng (1885), Nhà máy nhiệt điện Hải Phòng (1893), … .

Với mục đích xây dựng các cơ sở vật chất và điều tra tự nhiên để khai thác thuộc địa. Người Pháp đã tiến hành xây dựng rất nhiều các công trình qui mô lớn. Về lĩnh vực khoa học khí tượng: trong khu vực Đông Nam Á có Đài Khí tượng Manila do người Mỹ xây dựng và Đài Hồng Kông do người Anh xây dựng. Tại Việt Nam, công tác khảo sát được tiến hành từ năm 1898. Cùng vào thời điểm đó, hoạt động khí tượng ở Đông Dương đã được bắt đầu từ ngày 1/1/1898 tại Hà Nội sau khi ngài Paul Dourmer - Đặc sứ Toàn quyền Đông Dương kí nghị định ban hành nhằm khảo sát các yếu tố khí tượng tại Việt Nam, các trạm khí tượng: Lạng Sơn, Móng Cái, Cao Bằng, Quảng Yên, Lào Cai và Hà Giang cũng được thành lập và quan trắc số liệu.

Năm 1899: Hội đồng tối cao Đông Dương nhất trí thông qua việc nghiên cứu và lựa chọn Phù Liễn, cách Hải Phòng 9km về hướng Tây Bắc làm nơi đặt trụ sở của Đài Khí tượng Trung ương Đông Dương.

Ngày 25/4/1900: Toàn quyền Đông Dương đã ra Nghị định số 421 cho phép tiến hành xây dựng tòa nhà chính của Sở Khí tượng Đông Dương đặt tại Phù Liễn trên cơ sở bản thiết kế của kiến trúc sư M.Lichtenfelder cùng sự hướng dẫn và giúp đỡ của ông M.Ferra. Công trình này dựa trên mẫu thiết kế của Đài Khí tượng Zikawei (Trung Quốc) cũng do người Pháp khảo sát, thiết kế và xây dựng.

Ngày 16/9/1902, Đài Khí tượng và Địa từ Trung ương được thành lập với các nhiệm vụ:

- Tiến hành công tác khoa học liên quan đến các hiện tượng khí quyển, địa từ, địa chấn,…

- Thu thập và nghiên cứu các tư liệu từ các trạm trong mạng lưới khí tượng Đông Dương cung cấp, nhằm xác định các áp thấp khí quyển và bão để báo tin cho hàng hải.

- So giờ và thông báo hàng ngày về giờ trung bình của Phù Liễn, chính xác tới nửa giây bằng kính kinh tuyến.

Ngày 23/11/1904: Toàn quyền Đông Dương đã kí Nghị định qui định số lượng và cấp độ trạm thuộc mạng lưới Khí tượng Đông Dương gồm: 01 cột tiêu báo hiệu khí tượng ở Hải Phòng, 03 cột tiêu báo hiệu khí tượng tại: Đà Nẵng, Mũi Dinh và Vũng Tàu; 12 trạm khí tượng; 29 trạm khí hậu. Các trạm đều gửi thông tin về Đài Trung ương Phù Liễn.

Năm 1917: Tiến sĩ Le Cader – Giám đốc Sở kiêm Giám đốc Đài Trung ương cùng kĩ sư nông học Duran công bố công trình nghiên cứu đầu tiên dày 50 trang về “Chế độ mưa ở Đông Dương” (Regime Pluviometrique de L’Inochine) trong đó có các bản đồ phân vùng mưa từng tháng và cả năm.

Năm 1924: trạm đo động đất được thành lập ở Đài Phù Liễn. Hầm đặt máy và nhà trạm vẫn còn tồn tại nguyên vẹn đến ngày nay.

Phòng Nghiên cứu Khí hậu và Khí tượng nông nghiệp đã được thành lập thuộc Sở Khí tượng Đông Dương vào năm 1926. Đây là một lĩnh vực nghiên cứu khoa được đưa vào triển khai tại Việt Nam.

Trong suốt những năm khảo sát, xây dựng và thành lập Đài: đã có 05 thế hệ Giám đốc người Pháp quản lí. Đó là các ông:

1

Ông M.Ferra

Cử nhân toán

(1902 – 1909)

2

Ông M.G.Lecadev

Tiến sĩ khoa học

(1910 - 1921)

3

Ông Durand

Kĩ sư Khí tượng

(1922 - 1926)

4

Ông E.Bruzon

Kĩ sư trưởng Khí tượng

(1927 - 1937)

5

Ông A.Romer

Cử nhân Toán - Lí

(1938 - 1940)

Năm 1941: tình hình chính trị trong nước có nhiều biến động lớn, ở Đài không còn người Pháp nữa. Ông Nguyễn Xiển – cử nhân khoa học, kĩ sư Toán Lí được Chính phủ điều động từ Chi cục Khí tượng Sài Gòn về làm Giám đốc Đài Phù Liễn. Ông là Giám đốc người Việt Nam đầu tiên trong Ngành Khí tượng Việt Nam.

Giai đoạn lịch sử của Việt Nam trong những năm 1945 – 1954 cũng đã gắn liền với lịch sử của Ngành Khí tượng; trong suốt thời gian này, Đài phải ngừng hoạt động. Nhiều cán bộ công chức của Ngành đã lên đường nhập ngũ, người ở lại vừa công tác vừa chiến đấu, nhiều người đã anh dũng hi sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc và sự nghiệp Khí tượng Thủy văn.

Ngày 17/8/1957: Đài Khí tượng Phù Liễn được khôi phục và hoạt động với tên gọi là Đài Vật lí địa cầu Phù Liễn do Ông Nguyễn Khắc Mão – kĩ sư vật lí làm Giám đốc Đài.

Năm 1958 – 1959: được sự giúp đỡ của đoàn chuyên gia Ba Lan, Khí tượng Việt Nam và Đài đã tham gia “Năm Vật li địa cầu quốc tế”. Giáo sư Nguyễn Xiển đã nói:  “Đây là một bước tiến lớn về mặt hợp tác giữa các nước trên toàn thế giới trong lĩnh vực khoa học. Ở đây, sự thống nhất quyền lợi của các dân tộc đã đưa đến tập trung lực lượng và phối hợp hành động để chinh phục thiên nhiên. Cho nên chúng ta tin chắc rằng: Năm Vật lí địa cầu quốc tế sẽ là một cống hiến lớn lao cho sự nghiệp hòa bình trên toàn thế giới”

Những năm kháng chiến, những mất mát, hi sinh của những người làm công tác khí tượng nói riêng và Ngành khí tượng nói chung không phải là nhỏ. Những công trình mang tính lịch sử cũng bị dỡ bỏ hoặc phá hủy, như toà nhà làm việc của Đài bị dỡ bỏ đi 3 tầng phía trên, trạm khí tượng Bạch Long Vỹ bị không quân Mỹ hủy diệt cùng toàn bộ đảo, …Tuy nhiên, công tác quan trắc, đo đạc các yếu tố khí tượng trong mạng lưới vẫn được duy trì.

Năm 1971, công tác nghiên cứu thiên văn, quan trắc động đất và điện khí quyển từ Hà Nội được Nha khí tượng chuyển giao về Đài Phù Liễn.

Vào tháng 10/1973: dưới sự hướng dẫn và giúp đỡ của các chuyên gia Cộng hòa Dân chủ Đức, kính thiên văn quang học Coude Repactir 150/2250 được lắp đặt nhằm bổ trợ cho công tác nghiên cứu thiên văn học tại Việt Nam. Sau này, Tổng cục Khí tượng Thủy văn đã chuyển giao các mặt công tác: thiên văn, động đất, điện khí quyển và quản lí lịch nhà nước do Đài quản lí  sang Viện Khoa học Việt Nam vào ngày 26/3/1979 theo nghị định 129/CP.

Ngành Khí tượng Thủy văn Việt Nam gia nhập tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) vào ngày 7/5/1975 đã đánh dấu giai đoạn hội nhập và hợp tác quốc tế của Ngành.

Năm 1989: Theo chương trình hợp tác nghiên cứu về khí tượng nhiệt đới Việt Nam – Liên Xô; Đài đã được tiến hành lắp đặt trạm Ra đa thời tiết MRL –5 do Liên Xô chế tạo, hoạt động của hệ thống Ra đa đã góp phần to lớn cho công tác Dự báo, cảnh báo thiên tai, bão, lũ và mưa lớn trong toàn khu vực. Do thời gian, Ra đa này đã ngừng hoạt động từ năm 2004. Năm 2010, dưới sự đầu tư của Nhà nước, dự án nâng cấp, khôi phục hoạt động Ra đa MRL – 5 được triển khai và hoạt động trở lại từ tháng 07 năm 2010.

Ngày 26/3/1995 là một mốc lịch sử của Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Đông Bắc ngày nay, đó là ngày thành lập Đài trên cơ sở hợp nhất các Đài Khí tượng Thủy văn các tỉnh: Hải Phòng, Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh và Hà Bắc (nay là tỉnh Bắc Giang và Bắc Ninh) với chức năng:  Thực hiện các hoạt động điều tra cơ bản khí tượng bề mặt, khí tượng cao không, khí tượng nông nghiệp, khí tượng biển, thủy văn biển, thủy văn lục địa ( gọi chung là khí tượng thủy văn); tư liệu khí tượng thủy văn; dự báo khí tượng thủy văn; quan trắc môi trường không khí và môi trường nước phục vụ phòng, chống thiên tai, phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng trong phạm vi khu vực Đông Bắc, gồm các tỉnh: Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Giang, Bắc Ninh, Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng.

Cũng trong năm này; Đài đã được nhà Thiên văn học - Tiến sĩ Nguyễn Quang Riệu tặng bộ kính thiên văn trong đợt về Việt Nam quan sát nhật thực toàn phần tại Phan Thiết.

 

Những năm 1995 – 1999; với dự án ODA của Pháp, Đài đã được trang bị hệ thống trạm quan trắc tự động gồm: 4 trạm khí tượng, 4 trạm thủy văn, 2 trạm hải văn, các thiết bị hiện đại về thông tin và trạm Ra đa cho hệ thống quan trắc và dự báo phục vụ của Đài. Hiện nay, trạm Ra đa Phù Liễn quan trắc bằng các thiết bị của Pháp, duy trì được quan trắc thường xuyên, liên tục, góp phần lớn cho công tác dự báo, cảnh báo thời tiết nguy hiểm tại Việt Nam. Nhưng đến nay chỉ có trạm Ra đa duy trì hoạt động, còn các trạm khí tượng, thủy văn, hải văn và các thiết bị khác đã bị hỏng, không còn sử dụng được nữa.


TRUNG TÂM DỰ BÁO KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN TRUNG ƯƠNGVIỆN KHOA HỌC KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN MÔI TRƯỜNGCỤC CÔNG NGHỆ THÔNG TINTRUNG TÂM KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN QUỐC GIADỰ BÁO LŨ LỤT

THƯ VIỆN HÌNH ẢNH

SỰ KIỆN NỔI BẬT

HỘI NGHỊ TỔNG KẾT CÔNG TÁC NĂM 2017, TRIỂN KHAI NHIỆM VỤ NĂM 2018 HỘI NGHỊ TỔNG KẾT CÔNG TÁC NĂM 2017, TRIỂN KHAI NHIỆM VỤ NĂM 2018

Sáng ngày 15/12, Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Đông Bắc đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2017 và triển khai nhiệm vụ năm 2018. Tham dự Hội nghị có đại diện lãnh đạo Trung tâm Khí tượng Thủy văn quốc gia: Phó Tổng Giám đốc Trần Hồng Thái; đại diện các đơn vị trực thuộc trung tâm Khí tượng Thủy văn quốc gia; và các Đài Khí tượng Thủy văn khu vực.

Xem thêm

LIÊN KẾT WEBSITE


Đầu trang